مطالب منتشر شده در دسته ی: "هنرهای تجسمی"

بزرگترین المان ( نماد) استوانه ای عاشورایی در جهان – ایران

نام :

جنسیت :

ملیت :

شماره ثبت رکورد :

تاریخ ثبت :

الخیرات – بزرگترین المان کتیبه عاشورایی جهان بعد از ۴۰ روز تلاش شبانه روزی هنرمندان خراسان جنوبی در مراسمی معنوی و با حضور مسئولان و مردم در بیرجند رونمایی شد. (ادامه…)

نخستین خوشنویس زن ایرانی

نام : فاطمه بنت‌ حسین بن علی عطار

جنسیت : زن

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

الخیرات – ابن بواب،ابوالحسن علی بن هلال(۴۱۳ ق/ ۱۰۲۲ م)از خوشنویسان مشهور قرآنی دوران آل‌ بویه است که راجع به احوالش هم در غرب و شرق‌ و هم در ایران تحقیقات دامنه‌داری شده است.ابن‌ بواب در خوشنویسی تقریبا راه جدیدی را باز کرد، بسیاری از نمونه‌های خط او امروزه در بسیاری از حوزه‌ها موجود است.این نمونه‌ها از استادی و مهارت او گواهی می‌دهد بسیاری از محققین‌ معتقدند تا زمانی که یاقوت مستعصمی در عرصه‌ خطاطی وارد شد،سبک و اسلوب خطاطی ابن‌ بواب در این هنر تعیین کننده بود و در حقیقت‌ برخی از محققین اسلوب ابن بواب را بالاتر از قوت دانسته‌اند.در حقیقت سبک ابن بواب در خوشنویسی یک مکتب خاصی بود و حتی بعد از ،بسیاری از خوشنویسان دستگاه عباسی،از حمله ایرانیان،از او الهام گرفتند.
بسیاری از محققین درباره شاگردان و پیروان ابن‌ بواب در خوشنویسی تحقیق کرده‌اند ولی بعضی از کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند. یکی از پیروان مشهور ابن بواب،فاطمه بنت‌ حسین بن علی عطار معروف به بنت اقرع است. این خطاط در فرهنگ اسلامی به چند سبک‌ نمایان دارد.اولا،در تاریخ فرهنگ‌ اسلامی وی نخستین زن خوشنویس ایرانی است که‌ ثبت شده؛ثانیا،وجود این گونه زنهای‌ خوش خط و فاضله گواه بر آن است که زنان آن‌ عصر در ردیف مردان،برای گسترش معرفت و جهان‌بینی اسلامی و انتقال این جهان‌بینی و زیبا شناسی به نسلهای بعدی خدمت شایانی‌ کرده‌اند،متأسفانه نظرهای محدود در گذشته‌نمی‌گذاشتند که زنها تمام نیرو و مهارت خود را آشکار کنند.
درباره زندگی و فعالیت فاطمه بنت حسین بن‌ علی عطار،معروف به بنت اقرع،اطلاعات کمی‌ در دست داریم.در میان مورخین و نویسندگانی‌ که راجع به بنت اقرع نوشته‌اند،اطلاعات یاقوت‌ حموی و ذهبی از اهمیت بخصوص برخوردار است،چنانکه یاقوت حموی یک باب را انحصار به بنت اقرع اختصاص داده است(صص‌ ۱۷۴-۱۶۹)بخشی از نوشته یاقوت از این قرار است:
«نامه‌ای را به دست خط او یافتم و این نسخهء آن‌ می‌باشد:به نام خداوند بخشنده مهربان.تنها خداوند مورد اعتماد من است…هیچ زبانی نیست‌ مگر اینکه شکر او را می‌گذارد و هیچ آرزومندی‌ نیست که مگر اینکه چشم به سوی او دارد…از جایی که که پرچمش در مسیر خورشید می‌رود و اسم بلندش به سوی ماه بالا می‌رود،گل انگشترش‌ بر کل زمین مهر می‌زند،و امر و فرمانش از قضا و قدر زودتر جاری می‌شود و من سپس به نوشته‌ای‌ که درج این نامه بود توجه کردم و آن چیزی جالب و تعجب‌انگیز بود آن گونه که هیچ کدام از مردان‌ پیشین این صنعت را نیاورده بود غیر از زنان.در آن‌ توانا را از ناتوان،کامل را از ناقص آشکار نمودم… حروف را به صورت جدا و متصل و مخفی و باز در بهترین شکل و نیکوترین آفرینشش آشکار نمودم، در حالیکه زیباییهایش تراشیده شده بود و رشته نظمش و اجزاء آن در نزدیکی و ساخت یکسان‌ بودند.پس ابتدا و انتهایش نرم بود،اوساط و اطرافش نیز متناسب بود،ظاهرش ثابت و ساکن، اخبارش مانند ابر بدون باران برق زننده بود…»
یاقوت در ادامه چنین می‌آورد:
«کاتب،ام الفضل معروف به دختر اقرع صاحب‌ صاحب خط زیبایی معروف بنا به آنچه که تاج‌ الاسلام ذکر و از خطاط او نقل کرده،آن را از ابی‌ الفضل محمد بن ناصر بن محمد بن علی اسلامی‌ الحافظ گرفته است که در روز چهارشنبه ۲۱ محرم‌ سال ۴۸۰ فوت کرد…و او همان کسی است که به‌ خاطر نوشتن نامه صلح به ملک روم،از جانب‌ دیوان عزیز او را نواختند و به شهرهای جبل به‌ سمت عمید ابی‌نصر کندری مسافرت کرد.مدام از روی خط او می‌نوشتند،و او به روش ابن ابواب‌ می‌نوشت و از اباعمر…و غیره…شنیدم که‌ نویسنده،دختر اقرع می‌گوید:نامه‌ای برای عمید ملک ابی‌نصر کندری نوشتم و او هزار دینار به من‌ داد».
نویسنده مشهور شمس الدین محمد الذهبی در کتاب خویش«سیر اعلام النبلا»(ص ۴۸۰) در مقاله «فاطمه» چنین آورده است:
«وی دختر حسن بن علی بغدادی عطار،ام‌ الفضل،نویسنده و کاتب معروف به بنت اقرع مردم‌ خط او را نیکو دانسته‌اند به خاطر زیبایی بسیارش، و او همان کسی است که برای نوشتن نامه صلح به‌ امپراتوری روم از جانب خلیفه دعوت شد و نامه او ضرب المثل است.روایت می‌شود از…که‌ می گوید:شنیدم فاطمه بنت اقرع می‌گوید نامه‌ای‌ به عمید الملک نوشتم،پس وی به من هزار دینار بخشید،او در سال ۴۸۰ هـ وفات نمود…»
باقی نویسندگان و مورخان به نحوی نوشته‌های‌ یاقوت حموی و شمس الدین ذهبی را تکرار کرده‌اند.به این سبب از تحلیل مطالب این
نویسندگان خودداری می‌کنیم.اما چیزی که عیان‌ است آن است که تمام مورخان و نویسندگان که‌ راجع به فاطمه نوشته‌اند او را استادی بی‌نظیر در خط معرفی کرده‌اند.
زمان تولد فاطمه،بنت اقرع معلوم نیست،او از طبقات متوسط جامعه آن روزگار بغداد بوده،و گذشتگانش دکان‌دار بوده‌اند و یا کسب عطاری‌ داشته‌اند و به این علت او را بنت اقرع گفته‌اند. شک نمی‌توان کرد که پدر او از اشخاص فاضل و دانش دوست بوده و به احتمال قوی با اهل علوم و ادب بغداد در ارتباط بوده است.اطلاعاتی که در دست است امکان نمی‌دهد که راجع به استاد و معلم مستقیم بنت اقرع در هنر خط و خطاطی‌ اظهار نظر شود،اما پوشیده نیست که بنت اقرع در صنعت خوش‌نویسی پیروی ابن بواب را می‌کرده‌ است.همانگونه که صاحب کتاب«معجم الادبا» و دیگران بر اساس اخبار سلمانی آورده‌اند،این‌ بنت اقرع در هنر خوش‌نویسی بی‌نظیر بوده است.
طبق نوشته‌های مورخان،بعد از انکه فاطمه پیمان‌ نامه متارکه جنگ میان دولت عباسی و روم را نوشت،در دیوان خلیفه و میان خوش‌نویسان،و اهل علم و ادب،اعتبار و ارزش بلندی یافت. همین هنر والا و ارزنده‌اش سبب شد که در شهرهای دیگر خلافت هم مورد احترام و تکریم‌ باشد.همه مورخین او را نیک سیرت گفته‌اند.
یاقوت حموی که خود از محققان خط و تاریخ‌ بوده است،بعد از دیدن نمونه‌ای از خط بنت اقرع، خود به دنبال صاحب خط رفته است.یاقوت‌ سلیقه خوب داشت و از اهل تحقیق بود،و به‌ گفته‌ها و نوشته‌هایش نباید شک آورد.وی‌ می‌گوید که اطلاعات راجع به بنت اقرع را از زبان‌ چندین نفر و بعد از سنجش و تصحیح گرد آورده‌ است.همان مؤلف بعد از جستجوی بسیار،غیر از نامه مزبور که برای پادشاه روم نوشته بود باریک نامه‌ یاد کرده که به قلم بنت اقرع بوده است.یاقوت آورده‌ است هنر خوشنویسی این زن خطاط را در بغداد بسیار ارج می‌گذاشتند.و برخی از اشخاص به داشتن‌نمونه‌های خط بنت اقرع افتخار می‌کردند، خوشبختانه مورخین،تاریخ مرگ فاطمه بنت اقرع را دقیقا ذکر کرده‌اند.طبق اخبار نویسندگان این زن‌ خوشنویس در روز چهارشنبه ۲۱ محرم سال ۴۸۰ هجری/۱۰۸۷ میلادی در بغداد فوت کرده است، بر این اساس می‌توان حدس زد که نشو و نمای‌ هنری وی اساسا در نیمه دوم قرن پنجم هجری/ نیمه دوم قرن ۱۱ میلادی بوده است.
متأسفانه اکنون نمونه‌ای از خط بنت اقرع در دست نیست،و یا اگر باشد،تاکنون معین نشده‌ است،با وجود این،مورخین و نویسندگان‌ آنچه راجع به بنت اقرع نوشته‌اند، گواهی است بر فضیلت و هنر بی‌همتای این زن معروفه.از نوشته‌های یاقوت‌ حموی،ذهبی و دیگران برمی‌آید که فاطمه بنت‌ اقرع در خوش‌نویسی پیروانی داشته است.
منابع:
۱-یاقوت الحموی،معجم الادبا فی عشرین جزء ۱۱۷۹-۱۱۲۹٫الجزء السادس عشر،بیروت-لبنان‌ ۱۴۰۸ هـ/۱۹۸۸ م
۲-شمس الدین محمد بن احمد بن عثمان الذهبی،سیر اعا النبلا،الجزء الثامن عشر،مؤسسه الرسالة،بیروت،۱۴۰۶ ه ۱۹۸۶ م.
۳-ابن خلدون،مقدمه جلد دوم تألیف عبد ارحمن بن خلدون‌ ترجمهء محمد پروین گنابادی،تهران،۱۳۵۳٫
۴-آن ماری شیم،خوشنویسی و فرهنگ اسلامی،ترجمهء دکتر اسد الله آزاد.انتشارات آستان قدس رضوی،۱۳۶۸ هـ.ش.
۶- trauH , setsitutainimseltesehpargillacsel.lc .sirap.namlusumtneirol 8091.
7- eciR , bawwaB-lAnbleupinUeht.S.D nilbuD.tpircsuna ,5591.
8-فکرت،محمد آصف،«ابن بواب»،دائرة المعارف‌ اسلامی،جلد سوم،زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی،تهران‌ ۱۳۶۹٫
۹-شوشتری،نور الله بن شریف الدین،مجالس المؤمن‌ تهران،۱۳۶۵ ش.
۱۰-قاضی احمد قمی،گلستان هنر،به کوشش احمد سهیلی‌ تهران،۱۳۵۳ ش.

 
نویسنده: دکتر تحفه ابراهیم اوا

منبع : نشریه: اطلاع رسانی و کتابداری » کیهان فرهنگی » اسفند ۱۳۷۸ – شماره ۱۶۱

بزرگترین بسم الله جهان به خط مغربی – مرد – ایران

نام : رامتین روشن

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

الخیرات – این اثر و این رکورد معنوی و هنری عبارت است از ترکیب ” بسم الله” به خط مغربی به ابعاد ۳۰ در ۶ متر و از جنس سفال  که توسط هنرمند ایرانی  جناب آقای ” رامتین روشن” برای اولین بار در جهان (ادامه…)

اولین قرآن چاپی به خط ریحان در جهان – مرد – ایران

نام: بهرام سالکی

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

الخیرات -  این اثر اولین نسخه چاپی قرآن مجید به خط ریحان است که از منظر خوشنویسی و تزیین، نقطه عطفی در انتشار کلام الهی محسوب می شود.
استاد هنرمند بهرام سالکی به مدت ۸ سال کار خطاطی و تذهیب این اثر گرانقدر را به انجام رسانده است.
این اثر دارای ویژگی منحصر بفردی است که در اینجا به برخی از آن موارد اشاره می شود:
- این نسخه بر اساس رسم المصحف کتابت شده و قواعد تجویدی نیز در آن رعایت شده است.
- خوانا بودن کلمات و جایگذاری دقیق اعراب.
- تلفیق شمسه وقف (گل آیه) با علامت پایان تقسیمات حزب.
- طراحی کتیبه های متعدد و مجلل برای سر سوره ها.
- وجود سه نوع فهرست با تذهیبات مرصع و مفاخر.
- تذهیبات روح نواز در صفحات استقبال، دعای افتتاح، سوره های حمد و بقره و…
- اختصاص ترنج هایی خاص برای آیات سجده دار و…
و بسیاری ویژگی های دیگر که در این سطور نمی گنجند.

مشخصات نسخه چاپی قرآن کریم به خط ریحان:
قطع قرآن: ۲۹*۴۱ سانتیمتر
نوع کاغذ: گلاسه مات ۱۳۵ گرم
تعداد رنگ چاپ: ۷ الی ۹ رنگ
تعداد صفحات: ۶۶۸ صفحه
نوع صحافی: ته دوخت با جلد چرم تیماج سوخت به همراه جعبه نفیس با روکش چرم تیماج سوخت.

ناشر: مبلغان

اولین خوشنویسی تمام قرآن به سبک نستعلیق توسط یک بانو – ایران

نام : فریبا مقصودی

جنسیت : زن

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

الخیرات -   یکی از خلّاق ترین هنرهای ایرانی که در خدمت اسلام و قرآن قرار گرفت، هنر خوشنویسی است. امّا در میان هنرمندان نامی این هنر، کمتر، نام بانوی خوشنویس به چشم می خورَد. در این گزارش، به گوشه هایی از زندگی و حرف های بانوی هنرمند خوشنویسی می پردازیم که به عنوان نخستین زن مسلمان خوشنویس نستعلیق قرآن، در تمامی کشورهای اسلامی، سعادت اتمام کتابت قرآن کریم را از آن خود کرد.

استاد فریبا مقصودی، در سال ۱۳۴۰ در کرمانشاه، پای به عرصه وجود نهاد. پدر و مادرش هر دو اهل هنر بودند و او در محیطی رشد یافت که با هنر، بیگانه نبود و از همان کودکی، به خوشنویسی علاقه نشان می داد. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان کرمانشاه گذراند و سپس وارد دانشگاه شد. در زمان تعطیلی دانشگاه ها و انقلاب فرهنگی برای تفنّن و پر کردن اوقات فراغت، در کلاس های آموزشی خوشنویسی ثبت نام کرد، بی خبر از آن که:

رشته ای بر گردنم افکنده دوست

می کشد هرجا که خاطر خواه اوست.

این گونه بود که در دریای خط، آنچنان با موج های نخستین، همراه شد که بازگشت از آن، امکان پذیر نشد و عطای دانشگاه را به لقایش بخشید و سر بر زانوی ریاضت در محضر کلام جانان، به سلوک هنری پرداخت.

پس از چهار سال، مراحل: متوسط، خوش، عالی و ممتاز را گذراند و نزدیک به بیست سال است که در زمینه خوشنویسی، فعالیت مستمر دارد. در کلاس های متعدّد انجمن خوشنویسان ایران، دانشگاه و کلاس های آزاد، مدرّس است و دوره های مختلف کلاس های تحلیلی و تئوری را گذرانده است. ایشان بیش از پانزده اثر در زمینه خوشنویسی، منتشر کرده است. از آثار او می توان به: « یادنامه علّامه طباطبایی»، «یادنامه شهید مرتضی مطهری»، «مناسک حج»، «تاریخ شعر و ادبیات کرمانشاهان (۵ جلد)»، «دیوان سید یعقوب ماهی دشتی»، «دیوان پرتو کرمانشاهی»، «شرح زیارت عاشورا (هزار صفحه)»، «خطبه های حضرت زهرا(س)»، «کلّیات دیوان حافظ»، «مناجات حضرت علی(ع)»، «بوستان سعدی» و «دو بیتی های باباطاهر عریان» اشاره کرد.

در این راه، از محضر استادانی چون: «ابولفضل عطوفی کرمانشاهی، عبدالله جوادی کرمانشاهی، معین الکتّاب اصفهانی، غلامحسین امیرخانی و ایة الله حاج سید مرتضی نجومی، استفاده کرد و از آنها درس و مشق گرفت.

با تعبیر رؤیای صادقه ای از همان آغاز هنرجویی، به خوشنویسی قرآنی روی آورد. باید حضرت دوست بخواهد و چشمه های عنایت را در قلب کاتب بجوشاند. به قول علّامه طباطبایی (ره):

من خسی بی سر و پایم که به سیل افتاد

او که می رفت، مرا هم به دل دریا برد.

خانم فریبا مقصودی در سال ۱۳۷۶، به عنوان نخستین زن خوشنویس نستعلیق کلّ قرآن کریم در جهان اسلام، موفّق به دریافت لوح تقدیر از مقام معظّم رهبری و رئیس جمهور شد.

او انگیزه خود را از کتابت قرآن کریم، مصرعی از مولانا می داند که: « من به خود نامدم این جا که به خود باز روم…». در مسافرت هایی که به کشور های اسلامی داشت، با استادهای برجسته خوشنویسی و کاتبان قرآن و صاحب نظران قرآنی، ملاقات و دیدار داشت. آنها از دریافت و توجّه به قرآن های نستعلیق، به خاطر عدم تطبیق املایی با نسخه معروف امام ـ که مقبول جهان اسلام است ـ، مسامحه می کردند. بنا بر این، از خدا خواست و به حضرت فاطمه(س) و امام علی(ع) (قرآن ناطق)، متوسّل شد. از پیشگاه پیامبر(ص) همّت طلبید تا آرزوی دیرینه و رؤیای صادقه اش را به ظهور برساند. بنا بر این، برای نخستین بار، خط نستعلیق را بر اساس نسخه امام بر بال های جهانگیر، پرواز داد و به فتح این قلّه، نائل آمد.

این مجلّد کلام الهی، به خط نستعلیق و با اسلوب رسم الخط عثمان طه است و نخستین قرآنی است که به این ترتیب خوشنویسی شد. این قرآن، پیوندی در بین فرهنگ هنری ایران و شبه قاره، با رسم الخط اصیل قرآنی ـ که مقبول جهان اسلام است ـ به وجود آورده است؛ به علاوه، هماهنگ کردن این صفحات و تبدیل آنها از خط نسخ به نستعلیق، کار واقعاً دشواری بوده است. مطابقت بیش از ششصد صفحه از قرآن عثمان طه با این قرآن و مطابقت اعراب و شماره صفحات، کار سختی بوده و نیازمند اندیشه ای خلّاق و پویا. این، از ویژگی های منحصر به فرد این اثر است.

از دیگر ویژگی ها این که این مصحف، به صورت پشت و رو خوشنویسی شده است، در صورتی که معمولاً یک رو خوشنویسی و بعد در چاپ تنظیم می شود. می توان گفت برای هر کلمه، وسواس و دقّت لازم به کار رفته است تا اشتباه و لغزشی در کار نباشد.

همچنین نخستین قرآنی است که یک زن خوشنویس، در جهان معاصر، کتابت کرده است. از لحاظ صحّت متن هم از سوی دارالقرآن، مجوّز دریافت کرده است و در هیئت کارشناس هنر، ممتاز شناخته شده است.

خطوطی مثل نسخ عثمانی، نسخ ایرانی، طغرا، رقاع، ریحان، ثلث و محقّق، در جهان اسلام، معروف و مشهورند. با این حال، همیشه قرآن در کشورهای عربی، با خط نسخ عثمانی نوشته و چاپ شده است و این یعنی عدم خلّاقیت در ارائه کلام الهی. امّا در ایران، مسئله، شکل دیگری دارد. با ظهور شاه اسماعیل صفوی، نخستین قرآن نستعلیق در ایران نوشته شد. در همین زمان، خط نستعلیق، عمومیت یافت، به شکلی که حواشی کتاب های طلّاب علوم دینی نیز از حالت نسخ، خارج و به صورت نستعلیق نوشته شد. خط نستعلیق، باز هم گسترش یافت تا آن جا که خط رسمی علویان به شمار آمد و این شیوه نگارش، تأثیرات عمیقی بر جامع فرهنگی – اسلامی در ایران، هند و حتی ترکیه، عثمانی و دیگر کشورها گذارد.

خانم مقصودی، از جمله هنرمندانی است که عقیده دارد: به هزاران راه بهتر برای ارائه این کتاب آسمانی، وجود دارد؛ چرا که خط نسخ، خط خشک و بی تحرّکی است. در نهاد ایرانیان، حرکت و هارمونی بیشتری نسبت به اعراب وجود دارد؛ فرد ایرانی، با حرکت و خلّاقیت، زندگی می کند. ایرانی، همه چیز را زیبا می خواهد و همین زیباخواهی، ایرانیان را وا می دارد تا از بهترین عوامل، رنگ و حتی اندیشه، در به سر انجام رساندن کاری استفاده کنند و همیشه قرآن های ایرانی، بهترین و ظریف ترین قرآن های جهان بوده اند؛ ظریف و بسیار دقیق و زیبا.

در کشورهای عربی (مثل: سوریه) استقبال ناشران، دانشجویان و خوشنویسان عرب از این قرآنِ به خط نستعلیق، بسیار عالی بوده است و همه اذعان می داشتند که این قرآن را به راحتی می توان تلاوت کرد.

او از تأثیر این قرآن، اثر بر روی خود حرف می زند و معتقد است که عشق، از اعتقاد سرچشمه می گیرد. وقتی استعداد، با عشقْ عجین شد، هنر به وجود می اید و هنر، وقف اعتقاد می شود. در هر مسلک و آئینی، هنر، تجلّی خاصی دارد. هنر، بدون اعتقاد، راه به جایی ندارد. حال اگر این هنر در خدمت قرآن باشد ـ که میعادگاه عشق است ـ، اوج عشق است و چیزی بالاتر از قرآن کریم وجود ندارد.

او در دوران تدریس، همواره سعی کرده است تا مقلّد و بی تحرّک نباشد. با نو آوری در هنر و بویژه در خوشنویسی، کاملاً موافق است، البته نه هر نوآوری و ساختارشکنی ای. او معتقد است که اگر نوآوری در هنر خوشنویسی، بدون پشتوانه سنّتی باشد، راه به جایی نخواهد بُرد؛ چرا که بدون توجّه به سنّت نمی توان هنر نو، خلق کرد. تا کنون نمایشگاه های انفرادی بسیاری را برپا نموده است و روزانه چندین ساعت از وقتش را با خوشنویسی و قلم و نی و دوات، سر می کند و باقی روز را به امور خانه و آشپزی مشغول است.

منابع:

۱ . «هنر، یعنی تلفیق استعداد با اعتقاد»، ماه نامه کیهان فرهنگی، شماره ۱۵۸، آذر ۱۳۷۸٫

۲ . «خط نستعلیق بر بال های جهانگیر قرآن»، دوهفته نامه گلستان قرآن، شماره ۵۷، اردیبهشت ۱۳۸۰٫

۳ . «نو آوری در نمایشگاه قرآن»، دوهفته نامه گلستان قرآن، شماره ۱۶۳، آبان ۱۳۸۲٫

 نویسنده : هاجر زمانی

بزرگترین و ظریف ترین معرق جهان – مرد – ایران

نام :حسین پهلوان مقدم

جنسیت : مرد

ملیت :ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

الخیرات –  همزمان با برگزاری اجلاس سراسری بنیاد بین المللی غدیر در هتل الغدیر مشهد بزرگترین اثر معرق جهان با نام “ضامن آهو” پرده برداری شد.

به گزارش خبرنگار مهر در مشهد  همزمان با برگزاری اجلاس سراسری بنیاد بین المللی غدیر در هتل الغدیر مشهد، بزرگترین اثر معرق جهان که به همت استاد حسین پهلوان مقدم ساخته شده است رونمایی شد.

ساخت این اثر معرق تمام چوب که با استفاده از ۴۰۰ هزار قطعه چوب با رنگ های طبیعی، ۱ سال به طول انجامیده، در حال حاضر ظریف ترین و بزرگترین اثر معرق چوب در جهان می باشد.سبک هنری بزرگترین اثر معرق جهان توسط استاد حسین پهلوان مقدم ابداع و ثبت شده است و در ساخت آن از تمام چوب های درختان ایران استفاده شده است.

در کنار این اثر بزرگترین تندیس چوبی جهان به نام ( علی حجه الله ) نیز رونمایی شد که در حال ساخت می باشد و بخش هایی از آن توسط اساتید برجسته کشور در دست اجرا است.

در این اثر از حدود ۵۰ نوع چوب های ایرانی و خارجی استفاده شده و اساتید برجسته ای در رشته های خوشنویسی، تذهیب، معرق و منبت در ساخت آن همکاری دارند.

منبع : خبرگزاری مهر

بزرگترین قرآن جهان – مرد- افغانستان

نام:محمد صابر یاقوت حسینی خدری

جنسیت:مرد

ملیت:افغانی

شماره ثبت رکورد:

ناریخ ثبت:

الخیرات –  بزرگترین قرآن جهان که چندی قبل در کابل رونمایی شد، یک میلیون دلار هزینه در بر داشته و پنج سال برای آفرینش این اثر هنری منحصر به فرد وقت صرف شده است.   کانون فرهنگی «حکیم ناصر خسرو بلخی» بزرگترین نسخه قرآن کریم را که با استفاده از هنرهای مینیاتور و خطاطی تهیه شده است در معرض دید شهروندان شهر کابل، قرار داده است. این قرآن که در نوع خود بی‌نظیر است، در مدت پنج سال توسط استاد «محمد صابر یاقوت حسینی خدری» و با همکاری ۹ تن از شاگردان وی نگاشته شده است . این نسخه ارزشمند از قرآن کریم ۲۱۸ صفحه دارد که هر صفحه ۲,۲۸ سانتی متر طول، ۱,۵۵ عرض و ۱۸ میلی متر ضخامت دارد. جنس صفحات این قرآن از پارچه نخی است که با استفاده از قلم نی و رنگ اکر لیک درشت و خوانا شده است، رنگ صفحات آن آبی مخلوط و رنگ سطرهای آن به زرد نخودی متمایل است. اندازه نوشتاری خطوط آن طوری است که از فاصله چند متری برای خواننده قابل رویت است.

منبع:خبرگزاری فارس

منحصر به فردترین و اولین قرآن چوبی جهان با تلفیق هفت هنر ایرانی- مرد – ایران

نام: محسن فولادی

جنسیت: مرد

ملیت: ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت:

توضیحات: دوست و سرور گرانقدر جناب آقای محسن فولادی هنرمند متعهد و متدین شاهکار بی نظیر ی در عرصه هنر دارند که از مصادیق بارز هنر متعالی و معنوی است. ایشان موفق به خلق منحصر به فردترین  و نفیس ترین و همچنین نخستین قرآن چوبی جهان با تلفیق هفت هنر ایرانی شده اند .

 

ایشان در نامه شان به رکورد های جهانی الخیرات  چنین مرقوم نمودند :

عرض ادب واحترام خدمت سرور گرانقدر وسید بزرگوار جناب آقای میرسراجی

احتراماً بدینوسیله تشکر وقدردانی خود را از جنابعالی می نمایم.
انشاءالله خداوند توفیقات روز افزون حضرتعالی را دوچندان نماید تا همچنان در خدمت فرهنگ ومعنویت جهانی گامهایی بلند واستوار برداشته تا به حول قوه الهی باقیات وصالحاتی از خود به یادگار بگذارید.

 

«بسم الّله الرّحمن الرّحیم»

وَ یَومَ نَبعَثُ فی کُّلِ اُمَّهٍ شَهیدًا عَلَیهِم مِن اَنفُسِهِم وَ جِئنابِکَ شهیدً اعَلی هوُلآءِ وَ نَزّلنا عَلَیکَ الکِتابَ تِبیانًا لِکُلِّّ شَیءٍ وَ هُدًی وَ رَحمَهً وَ بُشری لِلمُسلِمینَ

 روزی که ما بر هر امتی از رسولان  خودشان گواهی برانگیزیم و تورا ای محّمد براین امت گواه آریم و ما بر تو این قرآن عظیم را فرستادیم تا حقیقت هر چیز را روشن کند و را ه دین و حق را از راه های باطل بنماید و برای مسلمین هدایت و رحمت و بشارت باشد.                                                                      

(سوره مبارکه نحل آیه شریفه   ۸۹ )

«به نام خالق هنر و زیبائی ها»

این همه نقش جهان حاصل پردازش اوست

سلام و درود  باد بر بهانه” لولا  ک ” و تزئین سینه افلاک، منتهای رتبت اخلاص و ملجأ عوام و خواص، مرآت حضرت لم یزل، شمس الشمّوس ابد  و ازل، مشکوة انور تقدّس وجود، رمز و حقیقت رکوع  و سجود، اکمل انسان کامل، نقطه دایره   شمائل، یگانه  درّ  صدف ” اصطفی”    حضرت  مّحمد مصطفی  (ص).  روانه  باد تحیّات  زاکیات بر منزل سورۀ  «هل اتی» لبّ لباب مجمع اولیاء، تک سوارعرصه” لافتی” امام ارض و سماء یگانه شیر بستر توکّل ومفخر انبیاء و رسل، هادی اتقیاءسبل،”  مطلوب کل  طالب”    حضرت علی بن ابیطالب (ع) . درود بی حد و عدد  زیبنده باد   بر مجمع همه فضائل، اکبر انجمن خصائل، قطب  دایرۀ امکان، وارث زمین و زمان ، عالم متشابه  و محکمه ، صاحب ولایت مطلقه ، لبیب اشرف و اکرم، والی  ولایت  افخم ، حضرت بقیة الّله الاعظم، روحی و ارواح العالمین  لتراب مقدمه الفدا.

  از کلک تو یک قطره سیاهی                             بر روی مه افتاد که شد حل مسائل

                                                                  منحصرترین به فرد ترین قرآن چوبی جهان

     شکوفائی هر اثر هنری یا  اصیل ریشه در خاک بومی آن دارد  که باید در فضای اثیری بشکفد، رشد کند و به بار نشیند. حقیقت مقدّس حق  به حسب «کلّ یوم هو فی شأن» (الرّحمن آیه ۲۹) ، هر لحظه  با صفتی متجلی می شود  و هیچگاه از آن  باز نمی ایستد  و به طور مستمر از صورتی به صورت دیگر در می آید.

 منحصرترین به فرد ترین قرآن چوبی جهان 2

حقیقت با حرکت از وحدت به کثرت در تجلی  مدام خود همواره در حال تغییر است. با آشکار شدن راز حقیقت  در صورت موجودات، زیبایی ها با عشق همراه می شود  و عشق به زیبایی حرکت را در عالم هستی به جریان می اندازد.

 هر تصویری از آن، چنانچه نشانگر توازن و زیبایی باشد نه تکرار مکرر که صورت تازه ای از همان حقیقت خواهد بود.

 بر این اساس هنر حقیقی که همان هنر قدسی است اگر چه صورت محسوس دارد، بیان حقیقتی است در عالم مثال که هنرمند در این وادی به عنوان سالکی است که با گام نهادن در سیری عاشقانه و معرفت قلبی، استحقاق می یابد از طریق عالم مثال با فراتر رفتن از مرتبه محسوس به مراتب روحانی با دیدن حقیقت برتر،جلوه ی والاتری از آن را در اثر خویش متجلی سازد.

اینجانب  هم در  ادای دین به هنرهای سنتی و خلق اثری  ماندگار، آن هم کهکشانی  پر نور  و عروة  الوثقی ای چون قرآن کریم دست بر ابزار بردم و در ساخت مجموعه موجود با  عنوان مصحّف زرّین بُشری کمر همت بستم.

منحصرترین به فرد ترین قرآن چوبی جهان 3

  اثری که لذّت و شوق رسیدن به مقصود، سختی ها  و مشکلات آن را زدود.

با  توجه به قداست این اثر ابتدا  برای کسب فیوضات الهی با تذهیب نفس در جهت هر چه غنی تر شدن  این اثر منحصر به فرد،

با تحمل ریاضتها  و با نام و یاد خداوند جمیل، قدم در راه گذارده  و به خلق این مجموعه نفیس پرداختم.

همه  هنرهایی که در این کتاب بکار رفته، برگرفته از ریشه های هنر اصیل ایرانی است که طی سالیان سال به اوج رونق و کیفیت خود رسیده اند.چشم گیرترین  وجه تمایز این مصحّف زرّین با دیگر نسخ چوبی مشابه آن، ترکیب و تلفیق بجا و بهره گیری از هفت هنر اصیل ایرانی و استفاده از مواد و روش های مختلف در خلق این اثر ماندگار است.

عدد هفت ، برگرفته از هفت بطن قرآن (لاهوت، ماهوت، جبروت، ملکوت، ناسوت، معنی و جسم) و نیز تقّدس آن در میان اقوام، خصوصاً ایرانیان،  دلیل مزین شدن این اثر به هفت هنر اصیل و ملّی و ارائه کاری بدیع و چشم نواز بود.

هفت هنر بکار رفته عبارتند از: ۱- معرق ،  ۲ – مشبک ، ۳  – منبت ، ۴- قلمزنی ،  ۵ – حکاکّی ، ۶ –   مذّهب سوخت ( تذهیب و طراحی بوسیله هنر سوخته کاری )  ، ۷- فرش.

 

ویژگی های مصحّف زرّین

۱ . این قرآن بی بدیل، نه بزرگترین و نه کوچکترین، بلکه اوّلین مصحّف چوبی است که از تلفیق هفت هنر صناعی و تجسمی خلق شده است.

۲ . همه  قرآنها  یا کتب چوبی موجود به نام هنر معرق ولی در اصل با روش برشکاری و چسباندن  با نام اصلی  قطاع اجرا شده اند .

-    این هنر در صنایع چوب، چرم، و نیز در خطاطی کاربرد دارد.

درمصحّف موجود  کلیه کلمات شریف با استفاده از  روش مشبک  خالی و با  تکنیک معرق با چوب های مختلف جا گذاری شده است.

لازم به ذکر است با توجه به ماهیت تورّق مصحّف، تمامی صفحات آن به صورت دو رو اجرا شده است.

۳ . حاشیه صفحات از چهار بخش قرینه و  دو روتشکیل شده است. پس از کادربندی، طراحی، سوراخ کردن و مشبک کاری با قلم های بسیار ریز و ظریف منبت  کاری می شود  و سپس با پتینه کردن در کنار صفحات چسبانده شده تا زیبایی اثر را دو چندان کند.

۴ . برای تجلّی ذات اقدس الهی بر این مصحّف  ۹۰۰ صفت  و اسمای الهی با استفاده از روش قلمزنی روی فلز   روی جلد حک شده است.

۵ .  حکاکی  لفظ  «القرآن المجید »  روی سنگ عقیق در مرکز جلد در قالب  شمسه ای بسیار  زیبا  چشم نواز است .

۶٫صفحه داخلی پشت جلد  با  روش منبت کاری  در یک  دایره ۱۴ سانتی متر ی منقوش به عبارت  «و هو اللّه سبحانه»  شده و شرفه این شمسه با تکنیک  قلمزنی  و طراحی  ۱۲ گل سرخ به نیت ۱۲ امام و یک گل نرگس  به نیّت  صاحب الامر (عج)  مزین شده است.

۷٫ استفاده از فرش دو رو تمام ابریشم با رج شمار ۶۰ به شکل شیرازه مصحّف، در نوع خود بی نظیر است.

 ۸ .  تمامی صفحات  توسط  هنرمند  مذّهب  کار  به صورت  فی  البداهه و مینیاتوری سوخته کاری  و  تذهیب شده است. لازم به ذکر است  کلیه صفحات پس از عملیات  رنگ کاری  با استفاده از قلم های سحرآمیز تذهیب با رنگ طلائی به صورت تشعیر  دورگیری شده تا  خطوط برش از دید بیننده پنهان بماند.

۹ . حاشیه جلد  با روش مشبک منبت به صورت یک تکه اجرا شده   روی صفحات فلزی قرار می گیرد  و  شامل ۳۰   فضای  نمادین   برگرفته  از سی  جز ء قرآن است.  با توجه  به  وجود  اسمای الهی بر روی فلز زیرین، این  فضا ها  بسان پنجره ای است که از هر کدام  یک  نام مقدّس رویت می شود.

۱۰ . یکی   از اجزای مشترک   کلیه  مجلّدات،صفحه  ی تمام مشبک  است  که  در  مرکز  آن  دایره ای است    به قطر   بیرونی ۱۴   و قطر درونی ۱۲ سانتی متر که در یک طرف این فضا با استفاده ازتکنیک منبت ریزعبارت  «اعوذ بالّله من الشّیطان الرّجیم» کنده کاری شده و در طرف  دیگر با همین روش آیه شریفه   «بسم الّله الرّحمن الرّحیم»  اجرا شده  که جلوه خاصی  به  اثر  بخشیده است.

۱۱ . برای تورق صفحات در زمان رویت مصحّف ، چهار سوراخ به قطر ۸ میلی متر تعبیه شده است که با حلقه های فلزی ضمن جلوگیری  از فرسایش چوب،  تورق را راحت تر می نماید.  ۲  تسمه  فلزی منقوش  به گره های چینی و پایه های مسی وظیفه اتصال شیرازه را به جلد و نیز مجلّد کردن اوراق را داخل جلد چوبی به عهده دارند.

۱۲٫ در قسمت های مختلف این مصحّف از خطوطی چون نسخ  ، نستعلیق  ، ثلث  و معلّی استفاده شده است.

منحصرترین به فرد ترین قرآن چوبی جهان 4

 

مزایای این مصحّف نسبت به نمونه های قرآنی موجود

۱ . قابل حمل بودن و تورق آسان؛

۲  . تفکیک مجلّدات بصورت جزء به جزء؛

۳ .جلوگیری از آفت و نفوذ هوا و رطوبت و تثبیت اثر با استفاده از عایق های مناسب؛

 ۴ . استفاده صحیح از زیر ساخت هایی نظیر سنگ، چوب، فلز و نخ ابریشم؛

۵ . بکارگیری از  علائم کامل تجویدی و اعراب گذاری برای سهولت در قرائت آن؛

۶٫ استفاده از چوب هایی نظیر افرا، گردو، عناب، شمشاد، گلابی، زرشک، عرعر، پرتقال و گردو ی پخته با توجه به بافت، رنگ و سایر فنون هنری؛

۷ . استفاده از چوب عناب قرمز در ۱۱۴ آیه شریفه  «بسم الّله الرّحمن الرّحیم» برای نشان دادن عظمت این آیه شریفه؛

۸ . استفاده از چوب عناب قرمز برای تأ کید و نشان دادن عظمت لایتناهی در آیات سّجده دارسور مبارکه.

 رمز اعداد موجود در این مصحّف منحصر  به فرد چوبین

 حروف و اعداد در رموز مقدّس، ارتباط رمزی میان مراتب حقیقت است. از آنجا که حروف مرتبه ای از حقیقت اند  پس   نه باز نمود حقیقت ، بلکه مرتبه ای از خود محسوب می شوند چنانکه  نه تصویر که تجلی حقیقت  به شمار می روند.

 کلام و  رموز  قرآنی، چه در لفظ و چه در کتابت ، خود حقیقت  است.

 این رموز مقدس در این مصحّف زریّن عبارتند از:

۱ . صفحات مشترکی که به طور کامل، مشبک اند با احتساب شبکه های حاشیه، دارای ۳۱۳ شبکه اند و با تعداد یاران حضرت ختمی مرتبه درجنگ بدر و نیز یاران امام عصر (عج) که در روایات و زمان ظهور ایشان حاضر می شوند، برابری می کنند.

۲٫ برای قداست بخشیدن و متبرک شدن هر چه بیشتر این اثر به اعداد خاصی که نزد ما شیعیان  جایگاهی ویژه  دارند،

نمونه هایی به شرح ذیل  عنوان می شود:

     الف) اکثر جزء ها   با ۵   یا   ۷  سطر شروع شده و خاتمه یافته است.

      ب) صفحات داخلی به نیّت ۱۲ امام همام، دارای ۱۲ سطر است.

    ج) سوراخ هایی که برای تورق تعبیه شده با فواصل ۵، ۷ و ۱۲  سانتی متر  در نظر گرفته شده است.

    د) فاصله حاشیه ها تا خطوط طراحی شده با تکنیک سوخته کاری ۷ میلی متر است.

   ه) اندازه دوایر مرکزی صفحه پشت جلد و صفحه نخست به نیّت ۱۴ معصوم، ۱۴ سانتی متر در نظرگرفته شده است.

   و) اندازه دوایر داخلی منبت شده در صفحه مشبک  به نیّت ۱۲ امام ۱۲ سانتی متر است.

   ز) انتهای همه جزءها  با تکنیک سوخت با آیه شریفه «انا نحن نزلنا الذّکر و انا له لحافظون»، (آیه ۹ ،سوره مبارکه حجر) مزین شده است.  

 درآیه فوق الذکر ۱۲ کشیده عمودی با خط معلّی به نام مولای متقیان حضرت علی (ع) تحریر شده  که پنج حرف از آن به نیّت ۵ تن آل عبا (ع)، بلندترگرفته شده تا با نقوش ختایی و اسلیمی تزئین شود.

این آیه شریفه در یک کادر ۱۸ در ۷  سانتی متری به ترتیب به نیّت سن صاحب کوثر حضرت زهرای مرضیه (س) و دردانه رئیس   مذهب شیعه جعفری حضرت امام موسی کاظم (ع)، بطن های قرآن و هنرهای موجود، قرار گرفته است.

در خاتمه مقصود اوست و کعبه و بتخانه بهانه، تفحص در این اثر ما را به گشودن رازی که حامل آن است فرا می خواند. چنانکه تجلی حقیقت در درخت طور رازی آشناست، تجلی آن در فضای آکنده از هنر حقیقی به عنوان محلی برای تعمق و تأمل و نه از سر تفنن و سرگرمی، غیرقابل انکاراست به شرط آنکه ریشه های پیوند هنرمند با امر قدسی گسسته نشده باشد،هنوز می توان پیوستگی هنر به سرچشمه اصلی آن را در هر شکلی و هر جایی که ظهور یابد،تشخیص داد.

رسول خدا (ص) فرمودند:

 این قرآن نور روشن، ریسمان محکم، فضیلت بزرگ، مرتبه بلندو مایه شفا و سعادت است. هرکس از قرآن روشنائی طلب نماید، خداوند او را منوّر فرماید و اگر امورش را به آن واگذارد، خداوند او را حفظ کند.        

«بحارالانوار/۹۱/۳۲»

*رونمایی از مصحف زرین بشری به مناسبت هفته فرهنگی ایران در تلمسان
الجزایر پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال ۲۰۱۱ – *
*باحضور رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ، وزیر فرهنگ الجزایر و تعدادی
از سفرای کشورهای اسلامی، مسوولان فرهنگی دو کشور مهرماه ۱۳۹۰٫ *                                                                         

محسن فولادی – متولد ۱۳۵۲ تهران

کارشناس ارشد صنایع دستی-  مدرس دانشگاه

اخذ مدرک درجه یک از سازمان فنی و حرفه ای

داری مجوز فعالیت از سازمان  صنایع دستی کشور

مدیریت آموزشگاه صنایع دستی یوکابد وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

    شاگرد اساتیدی چون:                                                                                 

 استاد مهران امیراینالو در رشته معرق

استاد احمد فیناستیان  در رشته قلمزنی          

 استاد احمدرضا عبادتی در رشته منبت هنری

برگزاری ۳ نمایشگاه اختصاصی درکشورهای فرانسه، ارمنستان و امارات متحده عربی.

شرکت در ۱۹ نمایشگاه تخصّصی معرق، منبت و قلمزنی در داخل کشور.

دریافت لوح تقدیر از سازمان صنایع دستی، میراث فرهنگی، استانداری و فرهنگسراهای تهران.

رونمائی اختصاصی و دریافت لوح تقدیر از هجدهمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم شهریور ماه ۱۳۸۹٫

دریافت لوح تقدیر و برنده جایزه ویژه برای حضور در اولین جشنواره منظومه آیات در رشته های صنایع دستی در استان یزد اسفند ماه ۱۳۸۹٫

دریافت لوح تقدیر برای حضور در دومین جشنواره ملی باران از وزارت علوم،تحقیقات وفناوری – معاونت فرهنگی واجتماعی.

خلق منحصر به فرد ترین کلام الّله مجید و کتاب چوبی جهان با تلفیق هفت هنر اصیل ایرانی- ثبت شده در کتابخانه ملّی ایران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تحت عنوان (مصحّف زرّین بشری).