مطالب منتشر شده در دسته ی: "ادبیات (کتاب، مقاله، شعر)"

پرکارترین و فرهیخته ترین شاگرد امام صادق (ع) – مرد – عراق

نام : جابر بن حیان طوسی

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی – عراقی ( عراق کنونی)

شماره ثبت رکورد :

تاریخ ثبت :

الخیرات -  جابر بن حیان طوسی پرکارترین و فرهیخته ترین شاگرد امام صادق (ع) و به عبارتی پرکارترین محقق و مولف جهان اسلام که (ادامه…)

قدیمی ترین کتاب فارسی منثور و موجود در داروشناسی – مرد – ایران

نام :  ابو منصور موفق هروی

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد :

تاریخ ثبت :

الخیرات – ابو منصور موفق هروی، فرزند علی، پزشک و داروشناس ایرانی در سدهٔ ۴ و ۵ هجری قمری بوده‌است. او نویسندهٔ کهن‌ترین کتاب فارسی موجود در داروشناسی است. 
تنهاکتابی که از او برجا مانده‌است الابنیه عن حقایق الادویه است که در آن به بررسی ویژگی‌های ۵۶۱ ادویهٔ مفرده می‌پردازد.

او در پیشگفتار کتابش می‌گوید «کتابهای حکیمان پیشین و عالمان و طبیبان محدث» را جستجو کرده و «ادویه و اغذیة مفرد و غیرش نیز و کردار هر دارویی و منفعتها و مضرتهاشان» را بررسی کرده‌است. چنانکه از بقراط، جالینوس، دیسکوریدس، ماسرجویه، ابن ربن طبری، حنین بن اسحاق، ثابت بن قره، محمد بن زکریای رازی، سنان بن ثابت و موسی بن سنان یاد کرده‌است. با این حال اینگونه برمی‌آید که او به پزشکان هندی علاقه‌مندتر بوده‌است. چنانکه دربارهٔ یونانیان و رومیان می‌نویسد: «به غلط افتاده‌اند، حکیمان هند بر صوابند»

او در بیان چرایی نوشتن این کتاب نوشته‌است:

بعضی از ایشان فصلهایی بیرون کرده بودند موجز و بعضی نه، و نیز آن بعضی شرح تمام نکرده بودند.من خواستم که کتابی بنا کنم و هر چه شناسند اندرو یاد کنم از آن چیزها که استعمال کنند…به شرحی تمام…تا این روزگار مرا شغلهای محدث از این دور همی‌داشت و اتفاق نیفتاد چنانکه من همی خواستم از قبل کسادی علم و کمی طالبان تا آنگاه که حاصل آمدم اندر حضرت عالی مولانا الامیر المسدد المؤید المنصور ادام الله علوه، پس او را دیدم ملکی بزرگوار و دانا و حکمت‌شناس و حق‌دان و دانش‌جوی و داد ده و سخی‌دست و کریم طبع و سخن‌دان و زایرنواز و یزدان پرست و هنرورز، پس از جهت این فضلهای شریف، مرا خرد تکلیف کرد که به نام این ملک عالم و عادل این کتاب تصنیف کنم
کهن‌ترین نسخه‌ای که از الابنیه در دست است، در سال ۴۴۷ قمری و به دست علی بن احمد اسدی طوسی، شاعر و واژه‌شناس نامدار کتابت شده‌است و امروزه در کتابخانهٔ وین نگهداری می‌شود.

بحث دربارهٔ عده‌ای از مستشرقین از مقدمهٔ کتاب وی چنین فهمیده‌اند که او در زمان منصور بن نوح سامانی (۳۵۰-۳۶۶ق) می‌زیسته، اما این ادعا مورد قبول بسیاری از پژوهشگران ایرانی نمی‌باشد. اسدی طوسی این کتاب را در ۴۴۷ قمری کتابت نموده‌است و در پایان برای سلامت مؤلف(ابو منصور موفق هروی) دعا کرده‌است، که این خود نشانهٔ زنده بودن مولف در زمان کتابت کتاب می‌باشد. گرچه این احتمال هم داده شده که ممکن است اسدی تمام عبارت دعا را عیناً از روی نسخهٔ اصلی، که در حیات مؤلف نوشته شده، استنتاخ کرده باشد.

 منبع : دائره المعارف اسلامی

اولین کتاب فارسی چشم پزشکی موجود – مرد – ایران

نام : ابوروح محمد بن منصور بن ابی‌عبدالله بن منصور جرجانی یمانی

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد :

تاریخ ثبت :

الخیرات – کتاب نورالعیون ، تألیف ابوروح محمد بن منصور بن ابی‌عبدالله بن منصور جرجانی یمانی، معروف به «زرین‌دست» و «معالج»، پزشک دربار ملکشاه سلجوقی (ﺣﮑ: ۴۶۵-۴۸۵ ق.) است. (ادامه…)

نخستین اطلس رنگی بیماریهای نادر جهان – ایران

نام :

جنسیت :

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد :

تاریخ ثبت :

الخیرات -  سرپرست دفتر همکاریهای مشترک بنیاد بیماریهای نادر و دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی از تدوین نسخه انگلیسی نخستین اطلس رنگی بیماریهای نادر جهان در ارومیه خبر داد. علی حمزه زاده در گفتگو  با بیان اینکه اطلس رنگی بیماری‌های نادر جهان برای نخستین بار در ارومیه تدوین و ۹ اسفندماه سال ۹۰  به زبان فارسی رونمایی شد، افزود: این اطلس طی سال گذشته که به زبان فارسی تدوین شده بود به زیر چاپ رفته و هم اکنون یک هزار جلد از این کتاب آماده توزیع بوده که عملیات تدوین نسخه انگلیسی این اطلس آغاز شده است.

وی با بیان اینکه با توجه به این که این اطلس بعنوان نخستین اطلس رنگی بیماریهای نادر جهان محسوب می شود، به زبان انگلیسی برای بین المللی کردن طرح در دست تدوین است، ادامه داد: این طرح توسط یک تیم ۲۰ نفره طی ۵۰ روز کاری تدوین شده که یکی از افتخارات ارزنده آذربایجان غربی در حوزه تشخیص و درمان بیماریهای نادر محسوب می شود.

سرپرست دفتر همکاریهای مشترک بنیاد بیماریهای نادر و دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی اعلام کرد: شیوع کم بیماریهای نادر موجب شده که تا کنون احساس نیاز به مطالعات در این زمینه کم  باشد، از طرفی ماهیت ارثی اغلب این بیماریها تحقیق در خصوص علل بروز آنها را دشوارتر کرده و با ایجاد پیچیدگی بیشتر در زمینه تشخیص این بیماریها از سرعت پیشرفت در این مسیر کاسته است.

حمزه زاده یادآور شد: امروزه با توجه به شناسایی علل و شیوه درمان اغلب بیماریهای عفونی توجه به این بخش بخصوص در کشورهای پیشرفته افزایش یافته بطوری که تحقیقات در این بخش به عنوان فعالیت در جهت تولید علم و پی بردن به دنیای ناشناخته علوم پزشکی محسوب می شود.

نخستین اطلس رنگی بیماری های نادر در جهان

بیماریابی با آغاز عملیات احداث مرکز تحقیقات و تشخیص بیماریهای خاص شمالغرب

وی از آغاز عملیات بیمار یابی با آغاز عملیات احداث ۲ مرکز تشخیص و تحقیقات بیماریهای نادر شمالغرب کشور در ارومیه خبر داد و اعلام کرد: بر اساس پیش بینی های انجام شده ۳ تا ۴ هزار بیمار نادر در آذربایجان غربی وجود دارد که تا کنون با معرفی پزشکان و یا به صورت خودجوش ۴۸ نفر مراجعه و کارت بیمار نادر دریافت کرده اند.

وی از شناسایی ۲۳ نوع بیماری نادر در جهان تا کنون خبر داد و با اشاره به اینکه درصد اتفاق این بیماریها یک نفر در هر ۲۰۰ هزار نفر است، ادامه داد: ۸۰ درصد بیماریهای نادر که بیشتر ریشه ژنتیکی دارند صعب العلاج بوده و امکان درمان آنها وجود ندارد.

سرپرست دفتر همکاریهای مشترک بنیاد بیماریهای نادر و دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی از ارائه خدمات رایگان تشخیص و درمان به بیماران نادر با افتتاح این دو مرکز خبر داد و اظهار داشت: همچنین برای بیماران خاص از جمله مبتلایان به بیماریهای هموفیلی و ام اس خدمات با تعرفی مشخص شده از سوی وزرات بهداشت و درمان ارائه می شود.

حمزه زاده خواستار همکاری همه مسئولان دستگاههای اجرایی آذربایجان غربی برای احداث و تجهیز هر چه سریعتر این مرکز در ارومیه شد و گفت: تا کنون نیز همکاری دستگاهها برای مکان یابی و به مرحله گلنگ زنی رسیدن این مراکز قابل تقدیر است.

در نخستین اطلس بیماریهای نادر جهان با نیاز سنجی اولیه و درک سطح سواد عمومی بیماران و همچنین اهمیت هر یک از موضوعات آموزشی و نیز ضرورت مباحث تلاش شده مطالب اساسی که برای شناخت اولیه بیماری و نیز مراقبت بیمار لازم است در خصوص هر بیماری توضیح داده شود.

۶ تا ۸ هزار بیماری نادر تاکنون در جهان شناسایی شده و گفته می شود حدود ۳۰ میلیون انسان در سراسر جهان به این بیماریها مبتلا هستند و تعداد این بیماران در کل کشور ۲ تا ۳ میلیون نفر تخمین زده شده،  فراوانی این بیماریها نشان میدهد که توجه به این موضوع از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 منبع :مهر

اولین رساله مستقل درباره آبله و سرخک – مرد – ایران

نام : محمد بن زکریا رازی

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

الخیرات -  اولین کسی که در تاریخ پزشکی شرحی دقیق و کامل درباره آبله  و سرخک و درمان آنها نوشته ابوبکر محمد بن زکریای رازی  متوفای ۳۱۳ ق . است.

در تاریخ پزشکی رازی را نخستین کسی دانسته اند که بیماری آبله  و سرخک  را در کتابی به نام الجدری و الحصبه (آبله و سرخک)  به نگارش در آورده است.

این کتاب شامل سیزده فصل است  که در آن از علت بروز آبله ، افرادی که استعداد آبله را دارند ، علامات ، اعراض ، خویشتن داری (حفاظت) از آبله ، موادی که بیرون زدن  آبله را تسریع می کند ، توجه به چشم ،  جگر (کبد) ، بند ها ( مفاصل) ، گوشها ، موادی که پختگی آبله را تسریع می کند ، خشک کردن دانه ها ، موادی که پوسته ها را خشک می کند ، موادی که آثار آبله را می زداید ، دستور غذای بیمار آبله ای و سرخکی ، دستور مزاج آبله ای و سرخکی ، آبله و سرخک بی خطر و خطرناک بحث شده است .

این اولین کتابی است که درباره این دو بیماری و ذکر نشانه ها و عوارض و راههای پیشگیری و درمان آنها به رشته تحریر در آمده است .

منبع : مجله ایرانشناسی  ، سال  نهم (تلخیص)

نویسنده : دکتر سیروس خالد پور

اولین کتاب مستقل در علم مثلثات – مرد – ایران

نام : خواجه نصیر الدین طوسی

جنسیت : مرد

ملیت : ایرانی

شماره ثبت رکورد :

تاریخ ثبت :

الخیرات – علم مثلثات یکی از شعب ریاضیات است اروپایی ها تا شصت سال پیش طرح مسائل مثلثاتی را به صورت یک علم جداگانه به «رگیو مونتانوس » از ریاضیون قرن پانزدهم میلادی نسبت می دادند ولی چاپ یکی از آثار خواجه نصیر الدین طوسی موسوم به ” کشف القناع فی اسرار شکل القطاع ” ثابت کرد که دویست سال قبل از رگیو مونتانوس ، این دانشمند بزرگ ایرانی مثلثات را به صورت رشته مستقلی از ریاضیات در آورده و کتاب جامع و نفیسی در باب آن تالیف کرده است.

 منبع : آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت ) سال چهاردهم ، مرداد۱۳۲۳ ، شماره ۵

نویسنده  : غلامحسین مصاحب

اولین کتاب در ستاره شناسی ، حساب و هندسه به زبان فارسی

نام : ابوریحان بیرونی

جنسیت :مرد

ملیت:ایرانی

شماره ثبت رکورد:

تاریخ ثبت :

توضیحات: کتاب التفهیم لاوائل صناعه التنجیم از دانشمند نامور ایران ، ابوریحان بیرونی که در آغازین سال های قرن پنجم هجری حدود ۴۲۰ نگاشته شده است حائز چنین رتبه و مقامی است .